شهر تاب‌آور، معماری اضطرار

امروز بیش از نیمی از جمعیتِ جهان در شهرها زندگی می‌کنند و بدیهی است که شهرها نقشِ پررنگ‌تری در سیاستگذاری‌های یک کشور بازی کنند. ساکنانِ این شهرها برای یک زندگیِ مطمئن‌تر و با آینده ای روشن‌تر آنها را انتخاب نموده اند، بنابراین انتظار آنها از مدیران این است که در برنامه‌ریزیِ طرح جامع و جانمایی پروژه‌ها به رعایتِ استانداردهای ساخت و ساز و تاب آوری دقتِ ویژه داشته باشند. شهرها همواره نشانگرِ رشد و پویایی در نظام‌های کارکردیِ مختلف و مدیریتِ کلان نیز هستند اما در طول تاریخ و هنگامِ بروزِ سوانحِ طبیعی، بوده که ضعف نظام‌های مدیریتی و زیرساختیِ آنها عیان شده است. ضعف‌های برنامه‌ریزی و مدیریتی باعث می‌شوند تا تغییرات اقلیمی، زلزله، سیل، طوفان و…. فشارِ مضاعفی بر ساکنان شهر وارد نموده و رشد و شکوفاییِ آن را به تأخیر اندازد. به این خاطر از چندین دهه‌ی پیش کشور‌های توسعه یافته که آنها نیز با سوانحِ طبیعی دست به گریبان هستند، بر موضوعِ تاب آوریِ شهرها متمرکز شده اند. نخستین پرسش‌هایی که مطرح شد این بود که اساسا ارتقاء تاب آوری در شهر چه فوایدی می‌تواند داشته باشد؟ چه استراتژی‌هایی برای پیشبردِ آن می‌توان طراحی نمود؟  و با چه روش‌هایی می‌شود آن را به اجرا رساند؟ بدیهی است که شهرها از لحاظِ بزرگی، ابعادِ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و میزانِ خطر پذیری در مقابلِ سوانح با یکدیگر فرق می‌کنند. پس برای هر شهر پاسخگویی به پرسش‌های فوق متفاوت خواهد بود ؛ اما اقداماتی ساده هستند که می‌توانند برای همه‌ی شهر‌ها جنبه‌ی مشترک داشته باشند از جمله این‌که تاب آوری و پیش بینی‌های کاهشِ خطرات باید یکی از مهم‌ترین بخش‌های گنجانده شده در طرح‌های جامع و استراتژی‌های توسعه‌ی پایدار هر شهر باشد. این نیز میسر نمی‌شود مگر با مشارکتِ همه‌ی مسئولین، مردم و تشکّل‌های مردم نهاد.